Od 2 lutego do 8 kwietnia 2018 roku w Muzeum Sztuki w Łodzi można oglądać wystawę Asamblaże. Angela Melitopoulos i Maurizio Lazzarato.
Asamblaż to układ zjawisk określany przez płynność i współzależność tworzących go części. Asamblaż może służyć jako model złożonych procesów, które w tradycyjnych naukach są rozbijane na oddzielne przedmioty badań. Podobnie jak w tradycjach animistycznych, asamblaż nie rozróżnia świata fizycznego i duchowego, rzeczy możemy więc traktować jak istoty ożywione.
Asamblaże autorstwa Angeli Melitopoulos i Maurizio Lazzarato to audiowizualny projekt badawczy poświęcony praktyce Félixa Guattariego (1930–1992), jego antyautorytarnej, rewolucyjnej działalności psychiatrycznej, filozofii, estetyce i antropologii. Melitopoulos i Lazzarato koncentrują się na jego zainteresowaniach animizmem, koncepcjach podmiotowości i ekozofii. Przybliżają je i rozwijają w odniesieniu do praktyki prowadzonej przez Guattariego w eksperymentalnej klinice La Borde, a także obecności jego myśli
w Brazylii i Japonii.
W twórczości Guattariego podmiotowość staje się właściwością nie tylko ludzką – traci swój wyjątkowy status, oddzielający ją od środowiska naturalnego. Pod tym względem myśl Guattariego rezonuje z kulturami animistycznymi. Ujmuje on podmiotowość przy pomocy asamblaży – wielowymiarowych układów organizujących współistnienie jednostek ze zbiorowościami, przedmiotami, zwierzętami, maszynami, pojęciami i zróżnicowanymi siłami kosmicznymi. Ekspresja animistycznej, transosobowej podmiotowości interesuje go także
w kreacji artystycznej, seksualności, psychozie, świecie dzieciństwa i rytuałach religijnych.
Na wystawie w Muzeum Sztuki prezentowane są dwie trzykanałowe instalacje wideo: Asamblaże i Życie cząstek. W eseistycznej formie uruchamiają one myśl Guattariego, ukazując ją w nowych kontekstach.
Część pierwsza, Asamblaże, składa się z fragmentów filmów dokumentalnych, rozmów z przyjaciółmi i współpracownicami filozofa. Praca przybliża działalność kliniki La Borde i rozwija poszukiwania współczesnego, mikropolitycznego potencjału animistycznych prądów i tradycji kulturowych w Brazylii prowadzone przez Guattariego.
Druga część – Życie cząstek – poświęcona jest zainteresowaniu Guattariego kulturami animistycznymi w Japonii. To punkt wyjścia do dialogu z powojenną polityką energetyczną i aktualną sytuacją kraju zaistniałą w następstwie trzęsienia ziemi i katastrofy nuklearnej w Fukuszimie w 2011 roku. Życie cząstek śledzi związki pomiędzy podmiotowością, duchowością animistyczną i nowoczesną technologią. Rozwijając myśl Guattariego odnośnie trzech, współzależnych ekologii – umysłu, społeczeństwa i środowiska – Angela Melitopoulos i Maurizio Lazzarato ujmują problem radioaktywności jako splot związków między geografią, psychologią i ekologią. Ich praca dotyka także złożonej kwestii „millenaryzmu energetycznego”, który stanowi wyraz wiary w przemianę świata dzięki nauce, technologii i nowym źródłom energii, a także jego przeciwwagi – protestów przeciwko budowaniu nowej elektrowni atomowej.
Każda z instalacji stanowi swego rodzaju tryptyk, którego części nasilają różne rodzaje odbioru – patrzenia, słuchania i czytania. To rozwarstwienie nie tylko potęguje wrażenia dedykowane poszczególnym zmysłom, ale i kieruje wzrokiem i uwagą widzów, prowadząc ich przez asamblaż obrazu, tekstu i dźwięku.
Wystawie towarzyszyć będą warsztaty przygotowane przez Bartosza Mroczkowskiego, seminarium Agnieszki Kotwasińskiej i wykład Joanny Bednarek.
Asamblaże. Angela Melitopoulos i Maurizio Lazzarato
Kuratorka: Joanna Sokołowska
Od 2 lutego do 8 kwietnia 2018 roku
Muzeum Sztuki w Łodzi
