Na Scenie Małopolskiego Ogrodu Sztuki w Krakowie Michał Borczuch przygotowuje 16 czerwca premierę spektaklu Czarne papugi według tekstu Alejandro Moreno Jashésa.
Spektakl Czarne papugi ma dwie płaszczyzny – pierwsza z nich powstała na bazie rozmów i warsztatów z byłymi pacjentami szpitala psychiatrycznego w Kobierzynie. Na terenie tego znanego w Krakowie kompleksu szpitalnego z początku XX wieku, zbudowanego na planie modnego w czasie secesji motyla, powstał film z udziałem aktorów. To, co w nim można zobaczyć, jest twórczym przetworzeniem pracy z artystami – schizofrenikami oraz realizacją odreżyserskich uwag.
Punktem wyjścia do pracy grupy badawczej był powracający w Czarnych papugach wątek ataku, dezintegracji i ciemności. Twórców nie interesowało jednak opisanie schizofrenii, a raczej jej sensualny i społeczny aspekt. Jakich pytań nie powinno się zadawać? O jakich tematach należy mówić z powagą, a kiedy można żartować? Na czym opiera się decorum i właściwie dlaczego? O schizofrenii mówi się albo medycznie, albo z empatią, albo po prostu milczy.
Drugą płaszczyzną spektaklu jest tekst sztuki Czarne papugi Alejandro Moreno Jashésa, chilijskiego dramatopisarza, jurora festiwalu Boska Komedia w 2016 roku. Jashés stworzył dla teatru tekst ateatralny. To nierozpisany na postaci monolog występujących w sztuce bohaterów – Carvalaja i jego dwojga oczu. Carvajalowi, młodemu hiszpańskiemu piłkarzowi Realu Madryt, wirus zaatakował serce. Tekst dramatu jest relacją z tego momentu, tylko nie widzianą z zewnątrz, a „od środka”, przez oczy, które po odwróceniu się zaczynają wędrówkę w głąb ciała.
Tak rozpoczyna się queerowy traktat o ciemności, która od chwili narodzin aż do śmierci, panuje wewnątrz ciała. Oczy zamieniają się w niewidomych podróżników po ciemności, która staje się źródłem kolejnych ekstaz, w której obrazy, organy, przedmioty odklejają się od słów, które je oznaczają. Atak na ciało i na słowa trwa w ciemności i widać go tylko tyle, ile można o nim opowiedzieć, ale nawet „dantejski krajobraz” nie jest już „dantejskim krajobrazem”.
Realizatorzy:
Reżyseria: Michał Borczuch
Dramaturgia, parafraza tekstu: Tomasz Śpiewak
Scenografia i kostiumy: Dorota Nawrot
Muzyka: Bartosz Dziadosz
Reżyseria świateł: Jacqueline Sobiszewski
Multimedia: Michał Dobrucki
Konsultant merytoryczny projektu: Magdalena Kownacka
Producent: Dorota Grzywacz-Kmieć
Inspicjent: Iwona Cieślik
Asystenci reżysera: Oliwia Kuc, Wojciech Rodak
Występują: Dominika Biernat (gościnnie), Pola Błasik, Lidia Bogaczówna, Iwona Budner (gościnnie), Monika Niemczyk (wideo), Natalia Strzelecka, Karol Kubasiewicz, Krzysztof Piątkowski, Rafał Szumera.
Alejandro Moreno Jashés, Czarne papugi
Premiera: 16 czerwca 2018 roku, godz. 19.00
Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie
Scena Małopolskiego Ogrodu Sztuki w Krakowie
