28 marca 2019 roku o godz. 18.00 w Strzelnicy Muzeum Fotografii w Krakowie odbędzie się wykład Magdaleny Skrejko pt. „Firma specjalizuje się w fotografii portretowej, ślubnej, studyjnej i plenerowej” – w stulecie założenia zakładu Garzyńskich. Opowieść o Zygmuncie Garzyńskim, Nestorze Rodu Garzyńskich”.
W czerwcu 1918 roku Zygmunt Garzyński wraz żoną Julią założyli w Krakowie przy ulicy Sławkowskiej 6 nowoczesny – jak na tamten czas – zakład fotograficzny. Lokal i wyposażenie odkupili od Franciszka Kryjaka, fotografa-portrecisty działającego w Krakowie od 1901 roku. Dla Zygmunta – wówczas już mistrza fotograficznego, oznaczało to pełną samodzielność. Sztukę fotografii zgłębiał najpierw w atelier Józefa Sebalda, gdzie wyzwolił się na czeladnika, a następnie – od 1913 roku w zakładzie Józefa Kuczyńskiego.
Klientami Garzyńskiego szybko stali się zamożni krakowianie – aktorzy, członkowie palestry, pisarze, sportowcy i politycy. Zygmunt Garzyński jest między innymi autorem portretu Józefa Piłsudskiego, fotografowanego na Wawelu czy prezydenta Stanisława Wojciechowskiego w otoczeniu polskich olimpijczyków – kolarzy, zdobywców srebrnych medali w wyścigu torowym na igrzyskach w Paryżu w 1924 roku. Zygmunt wykonywał jednak nie tylko portrety – zajmował się także dokumentacją, fotografując między innymi restaurację Wawelu czy Ołtarza Mariackiego. Dbałość o fotografie, to przecież nie tylko poprawne ich wykonanie pod względem technicznym, to także ich zabezpieczenie i zdobnictwo. Garzyński stosował specjalnie zaprojektowaną galanterię papierniczą: tekturki, koperty i papier firmowy. Reklamował w ten sposób swój zakład i wykonywane w nim usługi.
Julia i Zygmunt Garzyńscy w 1927 roku otworzyli filię zakładu w Krynicy. Było to atelier artystycznej fotografii w willi Cis, gdzie zaczęli prowadzić inny rodzaj działalności – zajęli się fotografią reportażową. Wykonywali zdjęcia w willach, pensjonatach i atrakcyjnych krajobrazowo miejskich parkach. W 1938 roku poszerzyli działalność o kolejną filię, tym razem w Zakopanem. To tam Garzyński otrzymał w 1939 roku wyłączność na obsługę Mistrzostw Świata w Narciarstwie FIS.
Lata II wojny światowej były okresem wzmożonej aktywności Garzyńskiego jako nauczyciela fotografii i opiekuna młodzieży. Potwierdzają to dokumenty – Umowy o naukę i karty pracy. Bycie uczniem Mistrza Garzyńskiego to był zaszczyt! W tym czasie Garzyńscy wykonywali także zdjęcia dla członków ruchu oporu i wyrazili zgodę na wykorzystanie lokalu dla celów konspiracyjnych. Zakład przy Sławkowskiej przetrwał do 1941 roku, kiedy nagle atelier zostało przejęte przez Niemców. Już w następnym roku Garzyńscy otworzyli kolejny zakład, mieszczący się przy ulicy Floriańskiej 31, gdzie wcześniej pracowała siostra Zygmunta – Józefa Garzyńska-Kapeluś. W 1945 roku Zygmunt Garzyński powrócił do atelier przy Sławkowskiej 6, jednak gdy kilkanaście lat później, w 1956, atelier przejęła spółdzielnia FOTOS, fotograf zmuszony był przeprowadzić się do małego lokalu przy ulicy Stradom… Chory na serce wycofał się z zawodu.
Nestor Rodziny Garzyńskich zmarł w 1969 roku, pozostawiając zakład w rękach żony Julii i córki Haliny Garzyńskiej-Kańskiej, absolwentki Akademii Sztuk Pięknych…
Od września 1980 roku trwała wędrówka firmy – najpierw był to lokal przy ulicy św. Marka, a od 1999 znów Sławkowska, gdzie do dziś, pod numerem 4, pracuje Barbara Kańska-Bielak, córka Haliny. W lokalu przy ulicy Stradom 9 samodzielnie pracowała starsza z córek, Danuta Garzyńska-Buzek. W 1972 roku firmę po Danucie przejął syn Jerzy, który z pomocą swojej córki Gabrieli do dziś prowadzi zakład, mieszczący się obecnie przy ulicy Szlak 8a.
_______________
„Firma specjalizuje się w fotografii portretowej, ślubnej, studyjnej i plenerowej” – w stulecie założenia zakładu Garzyńskich. Opowieść o Zygmuncie Garzyńskim, Nestorze Rodu Garzyńskich”.
Spotkanie odbędzie się w sali ekspozycyjnej Muzeum Fotografii w Krakowie
ul. Królowej Jadwigi 220, Kraków
28 marca 2019 roku o godz. 18.0
Wstęp wolny
