Państwowy Instytut Wydawniczy oddaje w ręce Czytelników nowe wydanie Dziennika szalonego starca przejrzane i poprawione przez tłumacza, Mikołaja Melanowicza.
Dziennik szalonego starca to zaskakująca, obrazoburcza i przejmująca opowieść o starości i śmierci. Wiele w tym dzienniku jest doświadczeń osobistych pisarza. Jun’ichirō Tanizaki z wyjątkową precyzją opisuje wszelkie rodzaje cierpienia, najrozmaitsze sposoby leczenia i walki z bólem.
Bohater zdecydowanie oświadcza, że nie ma już innych przyjemności poza jedzeniem i pożądaniem. Nie czuje lęku przed Absolutem i Transcendencją. Żyje w panteistycznym świecie bez Boga i wiary w jakikolwiek absolut. Nie zna poczucia grzechu, wykracza poza ogólnie przyjęte normy i kieruje się przede wszystkim względami estetycznymi. Jest niewątpliwie heretykiem, który za jedyne bóstwo uznaje swą ostatnią kochaną kobietę – synową Satsuko. To uczucie do synowej pozwala mu trwać na tym świecie.
Tytułowy „szalony starzec”, tak jak i autor, jest epikurejczykiem, który nawet w cierpieniu i zbliżaniu się do śmierci potrafi odnaleźć sferę doznań pozytywnych. Zna dobrze japońską sztukę życia, pozwalającą przeżywać radość w zetknięciu z niemal każdym przejawem świata: zarówno przyrodniczym, jak i — a może przede wszystkim — kulturowym.
Dziennik szalonego starca jest zarazem tytułem arcyjapońskim, jak i powieścią uniwersalną o miłości i śmierci oraz próbach przezwyciężania śmierci przez miłość.
Notatki dziennika odnoszą się do przeżyć, które nie są ani japońskie, ani polskie, ale są przeżyciami ogólnoludzkimi. Objawy starości, które notuje Tanizaki są powszechne dla wszystkich ludzi – i właśnie na tej powszechności i wspólnocie polega dramatyzm tych not – napisał Jarosław Iwaszkiewicz.
Jun’ichirō Tanizaki (ur. w 1886 r. w Tokio, zm. w 1965 w Yugawara, Prefektura Kanagawa) — jeden z najgłośniejszych japońskich pisarzy XX wieku, uznawany za wybitnego znawcę japońskiej kultury i tradycji. W 1923 r. został wybrany do Japońskiej Akademii Sztuki, a w 1949 otrzymał Bunka-kunshō (Order Kultury). Jest autorem przekładu na język współczesny klasycznej japońskiej powieści z XI wieku Genji monogatari (pierwsze wyd. w latach 1940-1942, wielokrotnie przez niego poprawiane i wznawiane). Po okresie fascynacji Zachodem został piewcą tradycyjnej kultury japońskiej. Opublikował wiele opowiadań, dramatów i powieści. W Polsce ukazały się m.in.: opowiadania Ashikari, czyli źle mi bez ciebie i Shunkinsho, czyli rozmyślania nad życiem Wiosennej Harfy w zbiorze Dwie opowieści o miłości okrutnej (1971), powieść Niektórzy wolą pokrzywy (w jednym tomie z powieścią Dziennik szalonego starca (1972), Tajemna historia pana Musashiego (1996) i esej Pochwała cienia (2016).
Jun’ichirō Tanizaki, Dziennik szalonego starca
Przełożył Mikołaj Melanowicz
Państwowy Instytut Wydawniczy 2018
