Nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego ukazała się książka Ewy Paczoskiej Prawdziwy koniec XIX wieku.
Pytanie o koniec wieku XIX można uznać za obsesję polskiej kultury. Ma ono związek z symboliczną strukturą zbiorowych wyobrażeń, ale także z doświadczeniem zmiany – najważniejszym składnikiem nowoczesności. Z tych względów warto mieć w pamięci choćby niektóre z wariantów możliwych odpowiedzi na pytanie o koniec wieku XIX, o których mówi ta książka. Dzieli się ona na dwie części. Pierwsza z nich, Początek i koniec, pokazuje zjawiska literackie i kulturowe związane z formami, które przybiera zapis doświadczenia nowoczesnego w końcu XIX wieku i na przełomie stuleci.
Patrząc z perspektywy różnych tekstów literackich (polskich i obcych) na te przemiany, autorka pokazuje ich dynamikę, starając się odtworzyć dramatyzm tamtych poszukiwań. Celem części drugiej, Koniec i początek, jest zarysowanie dalszych ciągów – czyli rekonstrukcja strategii kulturowych i języków artystycznych krystalizujących się pod koniec XIX w. jako zapowiedź ważnych zjawisk mających swoje odsłony w wieku XX, a także na progu obecnego stulecia. Przedmiotem zainteresowania autorki w ostatnich rozdziałach są gry z dziewiętnastowiecznością charakterystyczne dla prozy ostatnich dekad.
Ewa Paczoska, profesor na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, historyk literatury i kultury drugiej połowy XIX w. Opublikowała książki: Krytyka literacka pozytywistów (1988), Lalka czyli rozpad świata (1995, II wydanie 2009), Dojrzewanie, dojrzałość, niedojrzałość. Od Bolesława Prusa do Olgi Tokarczuk (2004). Jest autorką wielu studiów i artykułów, a także redaktorką tomów zbiorowych oraz podręczników licealnych poświęconych literaturze epoki pozytywizmu i Młodej Polski. Ostatnio coraz częściej przedmiotem jej zainteresowania staje się literatura wieku XX i rozpoznawanie zjawisk kultury współczesnej czytanych w kontekście modernizmu.
