24 lutego 2011 roku o godzinie 19.00 Ośrodek Międzykulturowych Inicjatyw Twórczych Rozdroża oraz Stop! Galeria w Lublinie zaprasza na otwarcie wystawy Monidło – wstępna próba rehabilitacji. Wystawa ta poświęcona jest fenomenowi kolorowanych portretów fotograficznych.
Pojęciem monidło potocznie posługują się, co ciekawe, wyłącznie ludzie z większych miast, ludzie zazwyczaj wykształceni. Tego określenia całkowicie nie znają natomiast ludzie wsi i małych miasteczek. Mało tego – nie znają, nie używają, nie wiedzą o takim utytułowaniu obrazów fotograficznych, ludzie posiadający owe monidła.
Pojęcie monidło z całą pewnością pochodzi jednak od zdolności mamienia. Rozszyfrowanie dziś tego pojęcia bez szerszych badań jest poważnie utrudnione. Można pójść dwoma tropami. Pierwsze to szlachetne rozumienie od łacińskich słów: moneo-monere, czyli jakaś forma pokrycia (np. warstwą malarską), drugie, które wydaje mi się ze wszech miar zasadniejsze, a pochodzi ono od pośledniejszego zwrotu, by kogoś omamić, a tym samym otumanić, zbajerować i zarobić.
Wszystko zdaje się wskazywać, że monidło zostało ukute w środowisku szemranym – może warszawskim? Przemawia za tym użycie tej nazwy w opowiadaniu Jana Himilsbacha z lat 60. pod znamiennym tytułem Monidło. Wydaje się również, że nieomal za przyczyną literata, kamieniarza nagrobnego, Jana Himilsbacha ugruntowało się wyłącznie pejoratywne znaczenie tego pojęcia, dla wielu utożsamianego z kiczem.
Andrzej Różycki
Do wystawy zgromadzono około 30 oryginalnych prac pochodzących z archiwów prywatnych osób. Nawiązano kontakt z osobami zajmującymi się wytwarzaniem i sprzedażą kolorowanych portretów (tzw. monideł), które wypożyczyły bądź też bezpośrednio włączyły się w działania wokół wystawy.
Została opracowana forma ekspozycji: prezentacja prac na ścianach (passe-partout przymocowane bezpośrednio do ściany) oraz gabloty z akcesoriami do retuszu oraz negatywami i odbitkami. Zaprezentowany zostanie także fragment filmu Antoniego Krauzego (1969), którego fabuła oparta jest o opowiadanie Jana Himilsbacha.
Kuratorzy: Andrzej Różycki, Marcin Sudziński
24 lutego 2011 r., godz. 19.00
Stop!Galeria
ul. Krakowskie Przedmieście 39
Lublin
