W swojej najsłynniejszej książce Homo sacer. Suwerenna władza i nagie życie Giorgio Agamben wypracował pojęcie świętego człowieka (homo sacer), które na trwałe weszło do współczesnego dyskursu filozoficznego. Oznacza ono człowieka, którego można bezkarnie zabić, bez możliwości poświęcenia go na ołtarzu wspólnoty.
Zdaniem Agambena kategoria ta znalazła współcześnie zastosowanie w odniesieniu do tak zwanych osób zbędnych: uchodźców politycznych, bezpaństwowców, czy ogólniej – tych wszystkich, których odarto z jakichkolwiek praw za wyjątkiem enigmatycznego prawa do życia, prawa, które, jak uczy historia, niczego tak naprawdę nie gwarantuje.
Agamben – to chyba jedna z najbardziej dyskusyjnych, a zarazem oryginalnych tez filozofa – wskazuje na głębokie pokrewieństwa systemów totalitarnych z systemami demokratycznymi, które fałszywie absolutyzując ideę praw człowieka, sytuują się blisko systemów władzy wpływających na ludzkie życie biologiczne, w tym na życie biologiczne całych narodów. Analizuje główne mechanizmy działania tzw. biopolityki, tj. charakterystycznego dla nowoczesności procesu zawłaszczania “nagiego życia” przez totalitarną w swej istocie władzę. Totalitarną – nawet jeśli jest pochodzącą z wolnych i demokratycznych wyborów powszechnych (za przykład służy tutaj włoskiemu filozofowi np. obóz w Guantanamo czy obozy dla uchodźców w Europie Zachodniej). Stan wyjątkowy, a więc stan zawieszenia norm prawnych, jest umacniany przez rozmaite formy nowoczesnej władzy politycznej, stanowiąc wedle Agambena coraz powszechniejszą formę zawłaszczania jednostkowej suwerenności.
Giorgio Agamben (ur. 1942) – włoski filozof, profesor estetyki na Uniwersytecie w Wenecji oraz w Collège International de Philosophie w Paryżu. W 2006 roku otrzymał Prix Européen de l’Essai Charles Veillon. Autor egzegetycznych komentarzy do listów pasterskich Pawła Apostoła, a także książek o państwie stanu wyjątkowego i Holokauście. W swoich pracach, poruszających problem wewnętrznego pokrewieństwa języka i śmierci, odwoływał się do filozofii Martina Heideggera i Michela Foucault oraz do kabalistycznej myśli Waltera Benjamina. Czytelnikowi polskiemu znany jest z wydanego niedawno zbioru esejów Profanacje (2006).
Informacje o książce:
Giorgio Agamben
Homo sacer. Suwerenna władza i nagie życie
(Homo sacer. Il potere sovrano e la nuda vita)
przełożył z włoskiego Mateusz Salwa
