8 listopada 2010 roku rozpocznie się pierwsze północno-amerykańskie tournée Olgi Tokarczuk – jednej z najwybitniejszych polskich powieściopisarek i feministek; autorki obsypanych nagrodami książek: Prawiek i inne czasy (wyd. ang.: Twisted Spoon Press, 2010), Dom dzienny, dom nocny (Northwestern, 2003), oraz tekstu Najbrzydsza kobieta świata wydanego w USA w zbiorze Best European Fiction 2011 (Dalkey, 2 listopada, 2010). Spotkania z pisarką odbędą się w Evanston, Illinois; Durham, w Karolinie Północnej oraz w Nowym Jorku, Los Angeles i Toronto.
W Nowym Jorku Olga Tokarczuk weźmie udział w festiwalu New Literature From Europe – cyklu dyskusji i czytań z udziałem najwybitniejszych postaci literackich z Europy. W tym roku, oprócz polskiej pisarki będą to: Philippe Claudel (Francja), Kirmen Uribe (Hiszpania), Jenny Erpenbeck (Niemcy), Gerhard Roth (Austria), Radka Denemarkova (Czechy), Gabriela Adameşteanu (Rumunia), oraz Antonia Arslan (Włochy). Rolę moderatora dyskusji pełnić będzie znakomity autor André Aciman, dziekan wydziału literatury komparatywnej oraz dyrektor Writers’ Institute na City University of New York (CUNY).
Festiwal, który powstał w ramach EUNIC (European Union National Institutes for Culture) organizowany jest już po raz siódmy przez osiem europejskich instytucji kulturalnych w Nowym Jorku: Cultural Services of the French Embassy, the Goethe-Institut New York, the Istituto Italiano di Cultura, the Instituto Cervantes New York, The Czech Center New York, the Austrian Cultural Forum, the Romanian Cultural Institute oraz Instytut Kultury Polskiej. Amerykańskimi partnerami są platforma literacka Words Without Borders oraz miesięcznik The Brooklyn Rail.
Urodzona w 1962 roku w Sulechowie k. Zielonej Góry, Olga Tokarczyk ukończyła psychologię na Uniwersytecie Warszawskim w roku 1985. Przez kilka lat pracowała jako terapeuta we Wrocławiu. W 1989 r. opublikowała swój pierwszy tom poezji. Jej debiutem powieściopisarskim była wydana w 1993 r. Podróż ludzi księgi. Trzy lata później ukazały się E.E. oraz Prawiek i inne czasy – pierwsza książka uhonorowana prestiżową nagrodą czytelników NIKE (1997 r). Kolejne powieści Tokarczuk cechuje odejście od tradycyjnego, linearnego sposobu narracji. Zbiór opowiadań, Szafa ukazał się w roku 1997 r., a kolejna powieść Dom dzienny, dom nocny w 1998 r. (amerykańskie tłumaczenie wydano pięć lat później). Od tego momentu, Tokarczuk wydaje głównie zbiory opowiadań: Gra na wielu bębenkach (2001), Ostatnie historie (2004), Anna In w grobowcach świata (2006) oraz Bieguni (2007). Ten ostatni tytuł zainspirowany jest podaniami o sekcie starowierców, którzy przemierzali ziemię niczym nomadowie współczesnego świata – utwór otrzymał nagrodę NIKE w 2008 r. za Najlepszą Książkę.
Najnowsza powieść Tokarczuk, Prowadź swój pług przez kości umarłych (2009), jest próbą zmierzenia się z gatunkiem powieści kryminalnej, ale podobnie jak wcześniejsze, rozgrywa się częściowo w bliskim autorce obszarze polskiej prowincji, a częściowo w umyśle bohaterki. Siła prozy Tokarczuk leży w jej umiejętności prowadzenia narracji skupionej zarówno na archetypicznych jak i współczesnych treściach, co owocuje utworami o niezwykle uniwersalnym przekazie.
Prawiek i inne czasy, przetłumaczony na język angielski przez Antonię Lloyd-Jones (Twisted Spoon Press, 2010), został wyróżniony w 1997 roku Nagrodą Fundacji Kościelskich, co przyczyniło się do uplasowania autorki wśród najważniejszych osobowości literackich w kraju. Powieść rozgrywa się w mitycznej wiosce Prawiek, gdzieś w środkowej Polsce, pomiędzy Staszowem i Kielcami, którą zamieszkują ekscentryczne i magiczne postaci. Wiosce, mikrokosmosowi Europy, przewodzi czterech archaniołów, z których to perspektywy opowiadane są dwudziestowieczne losy jej mieszkańców.
Styl Tokarczuk jest wyrazisty i bezpośredni, opisujący krwawe losy Polski od roku 1914, aż po czasy współczesne. Jednak Prawiek i inne czasy to nade wszystko opowieść o wymiarze uniwersalnym. Ta wystylizowana baśń, która jest przypowieścią o nieubłaganym działaniu czasu, o zderzeniu pomiędzy tym, co nowoczesne (męskie) a tym, co reprezentuje natura (kobiece) została przetłumaczona na większość języków europejskich. Kuchnie, sypialnie, dziecięce wspomnienia, sny i bezsenność, amnezja – oto element egzystencjalnych i fizycznych przestrzeni, w których unoszą się głosy historii Tokarczyk; jej swoistych szkatułek w szkatułkach.
OLGA TOKARCZUK – Amerykańskie Tournée
Poniedziałek, 8 listopada, 16:00
Northwestern University
Norris Conference Room B
Evanston, IL 60208
Czwartek, 11 listopada, 19:30
DukeUniversity
Breedlove Room, Perkins Library
411 Chapel Dr
Durham, NC 27708
NEW LITERATURE FROM EUROPE
New York
Wtorek, 16 listopada, 19:00
McNally Jackson Books
52 Prince St.
New York, NY 10012
Środa, 17 listopada, 18:30
Center for Fiction
17 East 47th St.
New York, NY 10017
Czwartek, 18 listopada, 19:00
CzechCenter
321 East 73rd St.
New York, NY 10021
Piątek, 19 listopada
ASEEES Convention
Westin Bonaventure Hotel
Sacramento Ballroom
Wtorek, 23 listopada
University of Toronto
Charbonnel Lounge
82 St. Mary St.
Toronto, ON
Canada
