19 listopada 2010 roku w toruńskim Arsenale odbędzie się wernisaż wystawy fotografii peruwiańskich Indian Bora autorstwa Marka Wołodźki.
Wystawa dotyczy niektórych aspektów współczesnej kultury Indian Bora mieszkających w Amazonii peruwiańskiej w dorzeczu rzeki Ampiyacu. Pokazuje wyróżnione w fenomenalistyczny sposób elementy tradycyjnej kultury tego ludu, które dziś są już na ogół wymieszane z różnymi aspektami kultury metyskiej, tworzącej z kulturami tubylczymi wspólny obraz kultury społeczności leśnych Amazonii. Wystawa jest wynikiem wstępnych badań etnograficznych przeprowadzonych w styczniu-marcu 2009 roku. Ich celem było poznanie sposobu funkcjonowania kultury indiańskiej wplecionej różnymi więzami w obszar interesów ekonomicznych, społecznych i kulturowych społeczeństwa narodowego.
Bora należą do amazońskiego areału kulturowego gente del centro – ludzi centrum, którego cechy kulturowe wspólne są dla kilku różnych grup etnicznych mówiących często bardzo odmiennymi językami lub dialektami (Huioto, Ocaina, Andoke, Resigaro, Nonuya, Miraña, Muinane). Kultura Bora w literaturze antropologicznej była do tej pory omawiana zazwyczaj jako jeden z aspektów kultury gente del centro, a ostatnie badania etnograficzne na temat tego ludu były przeprowadzone w latach 70. i 80. XX wieku i dotyczą obszaru, na którym Bora mieszkają w Kolumbii. Współczesne badania wśród Bora prowadzone są przez językoznawców i dotyczą zachowanych do dziś elementów ich tradycyjnej kultury, wyrażonych w aspektach językowych, jak pieśni obrzędowe czy mity, bowiem do dzisiejszego dnia Bora mówią w swym własnym języku.
Wystawa, składająca się z ponad 300 fotografii, stara się pokazać, że pod powierzchnią zewnętrznych i fizykalnych podobieństw do naszego świata, współczesna kultura Bora w dalszym ciągu zachowała wiele aspektów swej tradycyjnej, tubylczej kultury. Pokazane są na niej przede wszystkim realne i faktyczne zachowania i wyobrażenia Bora o świecie, a nie te, które istniały w przeszłości lub te, które dziś funkcjonują w sposób folklorystyczny, zgodny z naszą europejską estetyką. Wystawa, oprócz kontekstu etnograficznego, sytuuje się w obszarze antropologii wizualnej, stawiając pytanie o możliwość poznania obcej kultury za pomocą obrazu fotograficznego.
Indianie Bora. Ludzie koki, ampiri i tytoniu
Marek Wołodźko
19 listopada godz. 18.30
Arsenał, ul. Wały gen. Sikorskiego 19, Toruń
