Projekt Miłosz wyzwolony – krakowskie obchody Roku Czesława Miłosza już wkrótce zaangażuje na potrzeby obchodów wiele przestrzeni publicznych Krakowa. Jenny Holzer – Miłoszowi, Ogród Zen, Tramwaje Liryczne, Camera Obscura i wreszcie projekt 4P – pisarz, poezja, proza, przestrzeń publiczna – to realizacje, które mają stać się głośnymi wydarzeniami, komentowanymi w Polsce i Europie. Dodatkowo niekonwencjonalne działania promocyjne przeprowadzone wśród mieszkańców i turystów stworzą wrażenie wszechobecności tematów miłoszowskich w przestrzeni publicznej.
JENNY HOLZER – MIŁOSZOWI
Jenny Holzer jest zaliczana do najwybitniejszych artystek amerykańskich średniego pokolenia. Na początku swej drogi twórczej zajmowała się malarstwem abstrakcyjnym, do którego stopniowo zaczęła wprowadzać elementy tekstu. W drugiej połowie lat 70. całkowicie porzuciła właściwe dla malarstwa formy wyrazu, przyjmując słowo pisane za podstawowe medium swojej paraplastycznej wypowiedzi.
Była laureatką Biennale w Wenecji w roku 1990. W połowie lat 70. uczyniła tekst podstawowym medium swej sztuki. Do najbardziej znanych realizacji Jenny Holzer należą wielkie projekty, łączące trwałe, klasyczne w wyrazie zapisy sentencji, wykute w powierzchni kamiennych ław, z ulotnymi ruchomymi napisami elektronicznymi, przebiegającymi po płaszczyźnie ścian.
Krakowską odsłoną pomysłów artystki będzie realizacja świetlna inspirowana i bezpośrednio wykorzystująca twórczość Czesława Miłosza w przestrzeni publicznej miasta. Wyczulenie na słowo jest niezwykle istotnym punktem twórczości Czesława Miłosza. To bezdyskusyjnie pociąga w twórczości poety artystkę słynącą z niezwykłych tekstowych instalacji.
TRAMWAJE LIRYCZNE
W ramach akcji, wybrany tramwaj regularnie kursujący po mieście zostanie wyposażony w urządzenia wyświetlające teksty wierszy. Miejsce i czas projekcji może być dowolnie sterowany przez system detekcji. Projekt inspirowany jest twórczością Jenny Holzer: teksty rozsypują się i łączą, intrygują, każą wzrokowi nieustannie nadążać za słowem, tworzą przedziwny dialog obserwatorów we wnętrzu tramwaju z przypadkowymi przechodniami na ulicy. Projekt jest także refleksją nad samą istotą poetyckości, jej odbioru i powiązania z kontekstami.
4P – PISARZ|POEZJA|PROZA|PRZESTRZEŃ PUBLICZNA
Projekt realizowany w ramach pasma Fresh Zone Festiwalu Sztuk Wizualnych ArtBoom. Adresowany jest do artystów, absolwentów/studentów ASP i architektury, którzy wykorzystując nowe media w sztukach plastycznych: sztuka wideo, fotografia, instalacja, street art, zaproponują do realizacji prace inspirowane literaturą, tekstami literackimi, poezją, lub przestrzenią publiczną posiadającą literackie konotacje i zrealizują autorskie projekty zmieniające przestrzeń miejską Krakowa. Prace oceni jury, w którym zasiądą wybitni artyści z Polski i Europy, specjaliści od street artu oraz znawcy literatury.
Inspiracją dla konkursu jest głośny Zaułek Literatów w Wilnie, pełen form artystycznych, medalionów i instalacji na murze ulicznym. W przeciwieństwie do tej realizacji, Projekt 4P ożywiać ma przestrzeń miasta w sposób zrównoważony, rozsiany, zaszyfrowany w przestrzeń publiczną naszego miasta, a także ma obejmować formy bardziej zróżnicowane, które znaczyć będą osobno, nie w zagęszczeniu z innymi formami wypowiedzi.
NOSICIELE POEZJI
Na potrzeby akcji wyprodukowane zostaną specjalne podkoszulki, każdy z nadrukowanym fragmentem wiersza Czesława Miłosza. Finałem akcji społecznościowej będzie spotkanie żywych nosicieli poezji, których zdaniem będzie odnaleźć pozostałą część swojego wiersza.
CAFE MIŁOSZ
Projekt realizowany we współpracy z kawiarniami i klubami rozsianymi po mieście będzie polegać na włączeniu tekstów pisarza w codzienne realia kawiarniane. Obejmie ulotne przedmioty, takie jak serwetki, ciasteczka, które zamienią się w nośniki literatury, w tym wiersze i słynne zdania z utworów prozatorskich Noblisty. Projekt zainicjowany z okazji Roku Miłosza ma przerodzić się w akcję wieloletnią, stopniowo rozwijaną o fragmenty tekstów krakowskich pisarzy i poetów, drukowanych w języku polskim i angielskim.
CAMERA OBSCURA – PRZESTRZEŃ POEZJI
Realizacja Projektu – 30 czerwca 2011 r.
Inspiracją dla projektu Camera Obscura są zainteresowania metafizyczne Czesława Miłosza, a motto – wiersz Nadzieja z tomiku Świat Poema Naiwne. Miłosz bardzo często zastanawiał się nad procesem patrzenia, nad epifanicznością rzeczywistości zwyczajnej, która zdradza podwójne sensy, rzeczywistość inną niż ta widzialna. Camera Obscura, którą postawimy w Krakowie, to stalowa skrzynia o wymiarach 5x5m, z miniszczeliną, pokazująca obraz z zewnątrz – ruchomy fragment miasta. Umieszczony wewnątrz system nagłośnieniowy emitować będzie utwór czytany przez Miłosza i tłumacza wiersza Nadzieja – Roberta Hassa (nagranie wiersza na festiwalu Miłosza).
OGRÓD ZEN
Autor projektu: Aleksander Janicki
Projekt Ogrodu Zen o wymiarach 3 m x 30 m organizatorzy wiążą bezpośrednio z tematyką Festiwalu Miłosza w 2011 r. i refleksją nad kryzysem wielowiekowej tradycji Zachodu. Ambitne przedsięwzięcie artystyczne jest jednocześnie zdarzeniem publicznym, a zatem popularnym. W tym sensie przedsięwzięcie pozostaje niejednoznaczne, tak jak wielorako można interpretować rozsiane w tekstach poetyckich Noblisty inspiracje filozofią Dalekiego Wchodu. Więcej szczegółów już wkrótce.
MADE IN POLAND. MIŁOSZ SOUNDS – to projekt w ramach 9. Festiwalu Sacrum Profanum zaangażuje pięciu wybitnych kompozytorów muzyki współczesnej – Pawła Mykietyna, Agatę Zubel, Wojciecha Ziemowita Zycha, Aleksandrę Grykę i Dobromiłę Jaskot. Stworzą oni pięć utworów, inspirowanych twórczością Czesława Miłosza, na podstawie wybranych tekstów poety. Gdy będą już gotowe, pięć wyśmienitych zespołów – Asko|Schoenberg, Ensemble Modern, Alarm Will Sound, London Sinfonietta i Klangforum Wien – zaprezentuje uroczyste wykonanie stworzonych dzieł podczas Festiwalu Sacrum Profanum w Krakowie. Koncerty będą transmitowane przez Polskie Radio na teren krajów zrzeszonych w EBU (European Broadcasting Union), zostaną też nagrane w warstwie dźwięku i obrazu (co daje możliwość późniejszego wydania ich w formie DVD).
2 Festiwal Literacki im. Czesława Milosza
