W marcu nakładem Zeszytów Literackich ukazała się książka Giorgio Bassaniego, jednego z najwybitniejszych pisarzy włoskich, Złote okulary. To opowieść o podwójnym wykluczeniu z życzliwej, wydawałoby się, wspólnoty.
Inność, odmienność głównego bohatera wynika zarówno z jego żydowskiego pochodzenia, jak i homoseksualizmu. Akcja opowiadania, wydanego po raz pierwszy po polsku, w tłumaczeniu Haliny Kralowej, rozgrywa sie w faszystowskiej Ferrarze. Bassani opowiada o niespełnionej miłości, o fascynacji młodością, a zarazem kreśli obraz świata na chwilę przed katastrofą II wojny światowej.
Giorgio Bassani (1919–2000) – poeta, pisarz i wydawca, autor cyklu Il romanzo di Ferrara. Redaktor pisma Botteghe Oscure. Jego powieść Ogród rodziny Finzi-Continich sfilmował Vittorio De Sica (Oscar 1972). Odczytał z rękopisu i opracował do druku dla wydawnictwa Feltrinelli Lamparta Tomasiego di Lampedusa.
Po wejściu do kina wypatrywali go na dole, wzdłuż brudnych bocznych ścian, przy wyjsciach zapasowych i drzwiach do toalet, póki nie dostrzegli charakterystycznego poblasku jego złotych okularów. […] Jeśli w Ferrarze był ktoś z bogatej burżuazji, kto miał prawo przebywać na widowni wśród pospólstwa, zagłebiać sie z własnej woli i na oczach wszystkich w odrażający półświatek miejsc za jednego lira i dwadzieścia centów, nie mógł nim być nikt inny jak doktor Fadigati. […] Jego stylu upatrywano w dyskrecji, w staraniach, jakich zawsze dokładał, by ukryć własne skłonności, by nie wywołać skandalu.
Wystarczyło mi odnaleźć dawne, matczyne oblicze mojego miasta, aby tamto okrutne poczucie wykluczenia zniknęło od razu. Prześladowania i masakry, które czekały nas być może (od dziecka słyszałem o nich ciagle jako o perspektywie dla nas, Żydów, zawsze mozliwej), nie budziły już we mnie lęku.
(fragment książki)
Giorgio Bassani Złote okulary
Tłumaczenie: Hanna Kralowa
Premiera: marzec 2014 roku
Zeszyty Literackie
