Łukasz Rusznica i Jon Cazenave wyjechali do Japonii, aby wziąć udział w słynnym programie rezydencyjnym European Eyes on Japan / Japan Today vol. 18, który rokrocznie odbywa się w jednej z japońskich prefektur. Wynikiem tego wyjazdu jest wystawa pod tym samym tytułem prezentowana w BWA Wrocław w ramach TIFF Festival.
Od 1999 roku zespół projektu The European Eyes on Japan wraz z redakcją magazynu „Japan Today” zapraszają uznanych fotografów z różnych europejskich stolic do udziału w projekcie, w trakcie którego portretowane jest codzienne życie Japonii. Przedsięwzięcie to ma na celu ukazanie Japończykom ich własnego kraju, który widziany jest oczami fotografów pełnych nowej, nieoczekiwanej i – przede wszystkim – pozbawionej japońskich stereotypów, znaczeń i przyzwyczajeń perspektywy artystycznej. W 2016 roku Mikiko Kikuta, kuratorka tegorocznej edycji, zaprosiła do współpracy Jona Cazenave z San Sebastian oraz Łukasza Rusznicę z Wrocławia. Obaj artyści, w czasie swego pobytu w Japonii fotografowali życie codzienne prowincji Kagawa.
Jon Cazenave, Omaji
Praca Jona Cazenave jest owocem dialogu, jaki autor prowadzi z lądem. Chciałam, aby ten fotograf, który z taką szczerością odkrywał swoje własne korzenie i tożsamość, uchwycił przynajmniej część istoty Kagawy. Otrzymany rezultat całkowicie przeszedł moje oczekiwania. Autor zastosował kilka języków fotograficznych: cyjanotypię, wykonaną przy użyciu washi (japoński papier) i wody morskiej, aparaty analogowe i cyfrowe, zrzuty ekranu stron internetowych. To wszystko składa się na jego wizję społeczeństwa japońskiego, którą wyraża w połączeniu szacunku do najstarszych tradycji z jednoczesną otwartością na nowe trendy. Cazenave podróżuje poprzez przestrzeń i czas, zwracając uwagę na głosy dochodzące ze słońca, wody i skał. Pracę swą zatytułował Omaji, co brzmi dla mnie jak nazwa wyspy – nie japońskiej, ani baskijskiej, nie przeszłej, ani też nie obecnej. Słowem, które równie dobrze mogłoby oznaczać wszystkie te rzeczy jednocześnie. Raj, który każdy może odwiedzić zanurzając się głęboko w myślach i przyglądając się obrazowi przed swoimi oczyma.
Łukasz Rusznica, Czasem granica jest cienka.
Yōkai (potwory) w dalszym ciągu są ciągle żywą częścią kultury Japonii, funkcjonując nie tylko w opowiadanych historiach czy starych tekstach, ale też we współczesnej literaturze i popkulturze. Podczas pobytu w Takematsu nie do końca jednak interesowały mnie potwory – dużo bardziej skupiłem się na ludziach. Potwór to maska, z którą ludzie ci czuli się bezpieczniej i jednocześnie byli znacznie bardziej bezwstydni. Dzięki masce mógł nastąpić dialog, wspólna wyprawa do lasu czy nad rzekę i zdjęcia.
W skomplikowanej kosmologii japońskiej, gdzie kamień czy przyświątynne drzewa są kami (bóstwami), duchowość jest mocno osadzona w fizyczności, jest praktyką, doświadczeniem. W obu aspektach (praca z modelem i nieludzkie doświadczenie świata i duchowości) yōkai pozwalają mi zaspokoić potrzebę kontaktu z kimś/czymś obcym. Wypełnić pustkę.
Naturalne piękno, prawdziwa natura. Zaskakujące jak słowa, które zazwyczaj dobrze ze sobą harmonizują, okazują się być sobie przeciwstawne. Choć może raczej powinienem powiedzieć, że ich relacja jest dużo bardziej skomplikowana i napięta. Co naturalnego jest w lesie zasadzonym zgodnie z linią ekonomicznego zapotrzebowania w latach 60.? Znaczna cześć japońskich terenów leśnych została wycięta i ponownie zasadzona ludzkimi rękami właśnie w tym okresie. Co naturalnego jest w wybetonowanej linii brzegowej Japonii, wybetonowanych urwiskach i stokach gór? Co jest w tym prawdziwego? Beton. A jednak przyroda działa. I mimo wszelkich prób nie jesteśmy w stanie jej kontrolować. – Łukasz Rusznica.
Jon Cazenave – urodzony w 1978 roku w San Sebastian. Ukończył studia ekonomiczne na Uniwersytecie w Deusto. Od 2007 roku pracował nad długoterminowym projektem fotograficznym Galerna, ukazującym złożoność i różnorodność tożsamości baskijskiej. Jego praca była doceniana na wielu festiwalach fotografii, m.in.: Les Rencontres d´Arles, Noorderlicht, Photoespana, TIPF, Encontros da Imagem de Braga oraz Tbilisi Photo. Jon Cazenave był także zapraszany do projektów kolektywnych takich jak Horizon, a research laboratory czy Ixil Ar. W trakcie swojej dotychczasowej kariery opublikował trzy albumy: Herri Ixilean, Galerna, a także Ama Lur.
Łukasz Rusznica – od ukończenia studiów na wydziale kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego, jego prace były wystawiane w wielu galeriach w Polsce i za granicą. Autor książek fotograficznych Smog, Near, Infra, Toskana i zaprojektowanej przez Thomasa Schostocka – Najważniejszego i tak Wam nie powiem. Jego fotografie były publikowane w takich czasopismach jak „SZUM”, „Biuro”, „LaVie”, „Machina” i „POST”. Współpracował z Anną Ławrynowicz nad projektami HandJob i Sama Mama oraz z Waldemarem Pranckiewiczem nad I ll be your mirror, opublikowanym w postaci książki artystycznej. Laureat sekcji ShowOFF podczas Miesiąca Fotografii w Krakowie w 2012 roku, oraz NAGRODY WARTO 2015. Obecnie jest kuratorem w galerii fotograficznej Miejsce przy Miejscu należącej do Ośrodku Postaw Twórczych we Wrocławiu.
Mikiko Kikuta – niezależna kuratorka. Urodziła się i pracuje w Tokio. Podczas studiów w Bolonii (wydział sztuk wizualnych) zaczęła pracować nad projektami artystycznymi jako niezależna kuratorka. Przygotowała w Japonii i w Europie ponad 60 wystaw prezentujących fotografię, sztukę współczesną i komiks. Od 2002 roku jest dyrektorem artystycznym projektu European Eyes on Japan/ Japan Today, zaś od 2008 – Shiogama Photo Festival w Miyagi. Zajmuje się redakcją książek o fotografii, sztuce i pisze dla magazynów.
European Eyes on Japan, Jon Cazenave i Łukasz Rusznica
Organizator: Europejska Stolica Kultury Wrocław 2016, TIFF Collective
Kuratorka: Mikiko Kikuta
Od 1 do 11 września 2016 roku
Galeria Studio BWA Wrocław
