8 września ukaże się książka Przemysława Czaplińskiego Poruszona mapa. Wyobraźnia geograficzno-kulturowa polskiej literatury przełomu XX i XXI wieku.
„W Polsce, czyli nigdzie” – pisał Alfred Jarry. „Polska to nie kraj, to stan umysłu” – głoszą internetowe memy. A co by się stało, gdyby podejść do tych kwestii całkiem serio?
Prof. Przemysław Czapliński postawił sobie ciekawe i – jak się okazało – bardzo aktualne zadanie: opowiedzieć o fenomenie postrzegania przez Polaków miejsca, w którym żyją, naszej wyobrażonej geografii, czyli tego, gdzie mentalnie według Polaków leży Polska. Czy przesuwa się na zachód? Jak zmienia się nasze postrzeganie samych siebie w kontekście sąsiadów?
Materiałem do badań jest dla Przemysława Czaplińskiego literatura polska ostatniego trzydziestolecia: książki Dukaja, Tokarczuk, Hugo-Badera, Kapuścińskiego, Masłowskiej, Pilcha, Szczygła czy Wilka. Czapliński dowodzi, że nasza wyobrażona geografia ma charakter wyspowy i nie ma w niej jednolitej wizji całości, a niektóre zaskakujące tezy autora prowokują do polemiki.
Gdzie leży Polska? – pytamy od chwili, gdy aneksja Krymu i dziwna wojna na Ukrainie skróciły dystans dzielący Rosję od Polski. Gdzie leży Polska? – pytamy, gdy nie wolno przekroczyć polskiej granicy uchodźcom z Syrii czy Erytrei przybyłym do Europy. Gdzie leży Polska? – pytamy, słuchając polskich polityków, którzy kwestionują prawo Unii Europejskiej do wspierania praworządności w Polsce.
Pytanie bierze się z obawy, że Polska zbyt słabo weszła do Europy, aby w niej naprawdę być. A skoro zbyt słabo weszła, łatwo może z niej wypaść.
Przemysław Czapliński, Poruszona mapa. Wyobraźnia geograficzno-kulturowa polskiej literatury przełomu XX i XXI wieku
Premiera: 8 września 2016 roku
Wydawnictwo Literackie
