W zbiorach Bronisława Krystalla – często dzięki osobistym kontaktom z twórcami – znalazły się prace tak zasłużonych artystów polskich jak malarze Wojciech Kossak, Leon Wyczółkowski, Józef Chełmoński, Jacek Malczewski, Wojciech Weiss, Władysław Czachórski czy rzeźbiarze Henryk Kuna, Edward Wittig, Xawery Dunikowski. Na wystawie Bronisław Krystall. Testament, oprócz prac wymienionych artystów, MNW zaprezentuje także wyjątkowe dzieła, będące rezultatem współpracy Krystalla ze Stanisławem Noakowskim (rysunki) i Wacławem Wąsowiczem (ceramika). Wśród kolekcjonowanych przez Krystalla przedmiotów sztuki znajdują się również rzeźby średniowieczne, ryciny, rysunki, złotnictwo, ceramika, meble i tkaniny oraz bogaty księgozbiór zawierający cenne starodruki (w tym zwój Tory z przełomu wieków XIX i XX).
Krystall był także miłośnikiem muzyki. Śmierć ukochanej żony chciał upamiętnić w sposób szczególny. Zamówienie na napisanie żałobnego utworu muzycznego przyjął Karol Szymanowski i dzięki temu kultura polska może poszczycić się Stabat Mater, wykonywanym w salach koncertowych na całym świecie. Na wystawie będzie można obejrzeć partyturę tego utworu, zaliczanego do najwybitniejszych dzieł mistrza Szymanowskiego. Wątki muzyczne odnajdujemy w wielu dziełach z kolekcji Krystalla. Przykładem może być obraz Zofii Stryjeńskiej Koncert Beriota, zainspirowany jednym z dziesięciu koncertów Charles’a Auguste’a de Beriota, belgijskiego wiolinisty, kompozytora, a także malarza pejzażowego i rzeźbiarza.
Rien que la beauté (Nic tylko piękno) – tę dewizę, widniejącą w formie pieczęci w gromadzonych starodrukach, Bronisław Krystall realizował przez całe swoje trudne i twórcze życie. Po wojnie jeszcze ściślej związał się z Muzeum Narodowym w Warszawie, któremu służył swą radą i pomocą, a jego osoba przyciągała pasjonatów sztuki. Ofiarowana Muzeum kolekcja, z której najcenniejsze dzieła prezentowane są na wystawie, jest świadectwem szczególnego spojrzenia na świat. Pełnego pasji, refleksji, zadumy, ale także odpowiedzialności za drugiego człowieka. Malarstwo i rzeźba, rysunki i grafika, książki i ceramika – cały zbiór odzwierciedla osobowość zmarłego w 1983 roku Bronisława Krystalla.
W programie towarzyszącym wystawie znajdą się oprowadzania kuratorskie i spotkania muzyczne, wykłady tłumaczone na Polski Język Migowy (PJM), warsztaty familijne, warsztat dyskusyjny poświęcony zagadnieniu filantropii oraz spacery miejskie dla młodzieży i dorosłych. Życie Bronisława Krystalla na wystawie przybliży bogaty program multimedialny, prezentujący fotografie i dokumenty, w tym zdjęcia zaginionych dzieł sztuki z kolekcji, nagrania wideo oraz fragmenty audycji radiowych (wywiady z osobami, które znały kolekcjonera). Dostępna będzie płyta CD z repertuarem muzyki klasycznej, zgodnej z upodobaniami Krystalla.
Wystawie towarzyszyć będzie katalog prezentujący działalność publicystyczną i kolekcjonerską Bronisława Krystalla oraz wykaz dzieł z jego kolekcji, które znalazły się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, a także innych instytucji i osób prywatnych.
Bronisław Krystall. Testament
Kurator wystawy: Krzysztof Załęski
Współpraca kuratorska: Katarzyna Mączewska
Od 19 listopada 2015 roku do 6 marca 2016 roku
Muzeum Narodowe w Warszawie
